तेहरान, २८ फागुन । मध्यपूर्वको धेरैजसो भागमा युद्ध सुरु भएको बेला संयुक्त राज्य अमेरिका र इजरायली आक्रमणमा आफ्ना बुबा अयातोल्लाह अली खामेनी र परिवारका धेरै सदस्यहरूको हत्या भएपछि इरानको सर्वोच्च नेताको पदभार ग्रहण गरेका मोज्तबा खामेनीले आफ्नो पहिलो वक्तव्य जारी गरेका छन्।
बिहीबार प्रेस टिभीमा पढिएको उक्त वक्तव्यमा खामेनीले राष्ट्रिय एकताको लागि आह्वान गर्दै इरानका शत्रुहरूलाई दबाब दिन स्ट्रेट अफ होर्मुजको महत्वपूर्ण विश्वव्यापी नली बन्द रहने बताएका छन् ।
उनले थपे ‘यस क्षेत्रमा रहेका सबै अमेरिकी अड्डाहरू तुरुन्तै बन्द गरिनुपर्छ, अन्यथा आक्रमण गरिनेछ। इरानले आफ्ना छिमेकीहरूसँग मित्रतापूर्ण सम्वन्ध राख्न चाहन्छ , खामेनीले थपे ‘तर,ती देशमा रहेका अमेरिकी अड्डाहरूमा आक्रमण जारी रहनेछ।’
यमनका सशस्त्र समूहहरूले पनि ‘काम गर्नेछन्’ सर्वोच्च नेताले भने, इराकमा रहेकाहरूले पनि इस्लामिक क्रान्तिलाई ‘मद्दत गर्नु पर्छ।’
खामेनीले इरानको सेनालाई धन्यवाद दिए, जसले आक्रमण हुँदा इरानलाई प्रभुत्व जमाउन दिन वा विभाजित हुनबाट रोकेको उनले बताए।
‘हाम्रो देश दबाब र आक्रमणमा परेको बेलामा उत्कृष्ट काम गरिरहेका बहादुर लडाकुहरूलाई म धन्यवाद दिन चाहन्छु,’ उनले भने र इरानले लडाइँ जारी राख्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे।
३७ वर्षसम्म इरानमा शासन गर्ने अली खामेनीको फेब्रुअरी २८ मा तेहरानमा हत्या गरिएको थियो।
इरानको विशेषज्ञ सभाले आइतबार उनकै छोरालाई उत्तराधिकारी नियुक्त गर्न सहमति जनाएको थियो।
तेहरानबाट रिपोर्टिङ गर्दै अल जजीराका तोहिद असादीले भने ‘नयाँ सर्वोच्च नेताले होर्मुजको जलडमरूलाई लाभको रूपमा प्रयोग गर्ने र सम्भवतः यो द्वन्द्वको गति बढाउने संकेत गरेका छन्।’
असादीले थपे ‘इरानी समाज एकताको आह्वान गरे तापनि मोज्तबा खामेनीको नियुक्तिमा विभाजित रहेको छ, मुख्यतया डिसेम्बर र जनवरीमा हिंसात्मक विरोध प्रदर्शनलाई उक्साउने आर्थिक कठिनाइहरूको कारणले।’
मध्यपूर्व विश्लेषक जेइदोन अलकिनानीले भनेका छन् – सशस्त्र प्रतिरोधमा ध्यान केन्द्रित गर्नाले सर्वोच्च नेताले ूआर्थिक सुधार, राज्य निर्माण र आम इरानीहरूका लागि महत्वपूर्ण धेरै अन्य आधारभूत मुद्दाहरू नउठाउन उनले अनुरोध गरे ।
अलकिनानीले अल जजीरालाई भने – खामेनीको भनाइ इरानी राष्ट्रपति मसूद पेजेश्कियानको भनाइको विपरीत छ, जसले बुधबार सुझाव दिएका थिए कि यदि केही सर्तहरू पूरा भएमा इरानले युद्ध समाप्त गर्ने विचार गर्नेछ।
ब्यक्तब्य खामेनी आफैंले प्रतक्ष्य दिएका वा पढेका थिएनन्, यसले चलिरहेको युद्धमा उनी घाइते भएको वा मरेको भन्ने हल्ला चिर्न थोरै मात्र काम गरेको बताइन्छ ।
यसले ‘प्रमुख चुनौतीहरूको सामना गर्न सर्वोच्च नेताको वैधता र क्षमताको बारेमा धेरै अनिश्चितता सिर्जना गर्दछ’ अलकिनानीले भने।
खामेनीको टिप्पणीले अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पलाई झड्का लागेको बताइएको छ । ट्रम्पको आशा र विश्वास विपरितको बक्तब्यले उनको आशालाई निराशामा परिणत गरेको छ । ट्रम्प आक्रमणको पहिलो दिनमै सर्वोच्च नेता मारिएपछि इरानमा आफू अनकूलको शासक ल्याउन चाहन्थे, नभए पनि भेनेजुयलाजस्तो झुक्न वाध्य हुन्छ भन्ने उनको आशा थियो ।
लन्डनको किङ्स कलेजमा अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षाका व्याख्याता रोब गेइस्ट पिनफोल्डले भने ‘सर्वोच्च नेताको पहिलो सार्वजनिक बयानले इरानको पुरानै अडानलाई दोब्बर बल प्रदान गरेको छ।’
